سابقۀ تاریخی روز ولنتیان به جشنی که به افتخار كشيش ولنتاین در کلیساهای کاتولیک برگزار می‌شد، باز می‌گردد.  روایت‌های مختلفی در بارۀ این واقعه وجود دارد که مشهورترین اوون اینطوره:

در سدۀ سوم میلادی که مطابق می‌شه با اوایل شاهنشاهی ساسانی در ایران، در روم باستان فرمانروایی بوده‌ بنام کلودیوس دوم.  کلودیوس عقاید عجیبی داشته از جمله اینکه مردان مجرد نسبت به آنانی که همسر و فرزند دارند سربازان جنگجوتر و بهتری هستند.  از این رو ازدواج رو برای سربازان امپراتوری روم قدغن می‌کنه.  کلودیوس به قدری بی‌رحم بوده که هیچ کس جرات کمک به ازدواج سربازان رو نداشته.  اما کشیشی به نام ولنتاین (ولنتیوس)، مخفیانه عقد سربازان رومی رو با دختران محبوب‌شان جاری می‌کرد.  کلودیوس از این جریان خبردار می‌شه و دستور می‌ده که ولنتاین رو به زندان بندازند.  

ولنتاین در زندان به دختر نابيناي يكي از زندانبانان علاقه‌مند می‌شه و برای او نامه‌ه‍ایی مي‌نويسه و با عبارت «از طرف ولنتاین تو» (From Your Valentine) امضاء مي‌کنه.  وقتي كشيش در زندان بوده، دوستداران او یادداشت‌هایی کوچک که در لفافه پیچيده بوده براش می‌فرستند و او در حق آنان دعا مي‌کنه.  الگوي تاریخی کارت ولنتاین همین يادداشت‌هاست.

سرانجام ولنتاين در روز ۱۴ فوریه به جرم جاری کردن عقد عشاق بر خلاف قانون کلودیوس دوم اعدام مي‌شه.  بنابراین او را به عنوان فدایی و شهید راه عشق قلمداد می‌كنند و از آن زمان ولنتاین تبدیل به نمادی برای عشق مي‌شه. 

در ایران باستان نيز، قرن‌ها قبل از ولنتاین رومی، روزی برای پاسداشت عشق با نام سپندارمزگان جشن گرفته می‌شد.  جالبه بدونيد كه اين روز دقيقا مصادف با 29 بهمن، يعني تنها 4 روز پس از والنتاين فرنگي است!  سپندارمزگان جشن گرامی‌داشت عشق و مقام زن هست.  ايرانيان باستان اين روز رو به زنان اختصاص مي‌دادند و جايگاه زن، كه مظهر عشق و مهر مادري است رو گرامي مي‌داشتند. در این روز مردان به زنان خود، با محبت هدیه می‌دادند و زنان و دختران را از کارهای روزمره معاف کرده و از آن‌ها اطاعت می‌کردند.

روز ولنتاين و سپندارمزگان بر همۀ مبارك باد!