خانواده

 

 

عدالت ورزي
عايشه مي گويد : شيوه رسول گرامي چنان بود كه هر گاه مي خواست به سفر رود ، ميان همسرانش قرعه مي زد و نام هر كسي كه در مي آمد ، او را با خويش به سفر مي برد1 .
مردي كه دو همسر داشته باشد و ميانشان به عدالت رفتار نكند ، روز رستاخيز در حالي مي آيد كه دستانش را بسته اند و نيمي از پيكرش كج [ و فلج ] است ؛ تا او را در دوزخ افكنند2 .
1 . سنن دارمي 2/21 ؛ صحيح بخاري 3/135 ؛ صحيح مسلم 8/113 .
2 . بحارالانوار 7/214 ؛ ثواب الاعمال /238 ؛ وسائل الشيعه 21/342 .
كتك نزدن همسر
هر مردي كه همسرش را بيش از سه بار كتك بزند ، آفريدگار در روز رستاخيز او را چنان رسوا مي كند كه مردمان نخستين و واپسين بدو بنگرند1 [ و آبرويش نزد همگان بريزيد ] .
آيا كسي از شما همسرش را كتك مي زند و بعد [ از مدت كوتاهي ] او را در آغوش مي كشد ؟!2
از مردي در شگفتم كه همسرش را مي زند ، در حالي كه او [ به خاطر اين رفتار ناشايست ] به كتك خوردن سزاوارتر است3 .
هر مردي كه به همسرش سيلي زند ، آفريدگار بلند پايه [ در روز رستاخيز ] به كليددار دوزخ فرمان مي دهد كه هفتاد سيلي داغ از آتش جهنم به او بزند4 .
همسرانتان را با چوب كتك نزنيد كه قصاص دارد5 .
1 . عوالي اللئالي 1/254 .
2 . اصولي كافي 5/509 ؛ وسائل الشعيه ( چ اسلاميه ) 14/19 .
3 . بحارالانوار 100/249 ؛ مستدرك الوسائل 14/250 .
4 . مستدرك الوسائل 14/250 .
5 . مستدرك سفينه البحار 10/47 .
رعايت عفاف
حضرت ، براي پاسداري از كانون گرم خانواده ، سخن گفتن مردان با زنان و دوشيزگان بيگانه را ، بدون آن كه ضرورتي در كار باشد ، ناپسند مي شمرد .
مردي كه با زني نامحرم شوخي كند ، پروردگار [ در رستاخيز ] به خاطر هر واژه هزار سال زنداني اش مي كند !1
بدانيد كه هيچ مردي با زن نامحرم خلوت نمي كند ، جز آن كه سومين نفر آن جمع شيطان است .
به مردان توصيه مي كرد : پاكدامن باشيد تا زنان شما پاكدامن باشند2 .
1 . وسائل الشيعه ( چ اسلاميه )14/143 .
2 . جامع الصغير 2/156 ؛ كنزالعمال 5/317 ؛ معجم الاوسط 6/241 ؛ مجمع الزوائد 8/81 .

تأمين اقتصادي
ملعون است معلون ، كسي است كه افراد تحت سرپرستي خود را رها سازد . بزرگترين گناه در نظر خداوند آن است كه مردي افراد تحت سرپرستي خود را سرگردان گذارد1 .
مي فرمود : در بهشت مقامي است كه جز سه تن بدان نرسند : .. [ و يكي از آنها ] كسي است كه نانخورهايي دارد و صبور است .
امام علي ع پرسيد : صبوري اين صاحب خانوار يعني چه ؟
- اين كه بر افراد تحت سرپرستي اش به خاطر خرج هايي كه مي كنند منت نمي گذارد2 .
مي فرمود از ما نيست كسي كه خداوند به او وسعت اقتصادي داده ، اما او بر خانواده اش سخت مي گيرد .
درهمي كه براي خانواده ات خرج مي كني ، برايم محبوب تر است از ديناري كه در راه خدا خرج بكني .
1 . كنزالعمال 16/284 .
2. كنزالعمال 15/834 .

 

محمد


كار در خانه
به مردان مي فرمود : خدمتتان به همسرانتان ، صدقه به شمار مي آيد1 [ و پاداش دارد ] .
اي علي ! ... از من بشنو ؛ و من جز آنچه خدايم فرمان داده است نمي گويم :
هر مردي كه همسرش را در [ كار ] خانه كمك كند ، به تعداد موهاي اندامش يكسال عبادت برايش محسوب مي كنند ؛ سالي كه روزهايش روزه بوده و شب هايش را به پا خاسته باشد ... .
اي علي ! كسي كه در خدمت خانواده اش در منزل باشد و خودخواهي نورزد ، آفريدگار نامش را در ديوان شهيدان مي نگارد ... و براي هر قدمش ، يك حج و يك عمره پاداش مي دهد ... .
اي علي ! ساعتي را در خدمت همسر بودن ، برتر است از هزار سال پرستش ، و هزار حج و هزار عمره ، و آزاد كردن هزار برده , و شركت در هزار جهاد ، و عيادت هزار بيمار ، و حضور در هزار نماز جمعه ، و شركت در هزار تشييع جنازه ، و سير كردن هزار گرسنه ، ... ، و آزاد كردن هزار اسير ، ... . و چنين كسي چشم از جهان فرو نخواهد بست ، جز آن كه جايگاهش را در بهشت خواهد ديد ... .
اي علي ! خدمت به همسر ، كفارة گناهان بزرگ است و خشم پروردگار را فرو مي نشاند2 .
1 . كنزالعمال 16/408 .
2 . بحارالانوار 101/132 ؛ مستدرك الوسائل 13/148 .
پرداخت مهريه
مردي كه مهر همسرش را ندهد ، در نزد خداوند زناكار شمرده مي شود . در روز رستاخيز ، خداوند والا مي گويد : « بندة من ، كنيزم را به عهد خودم به عقدت درآوردم ، تو [ با نپرداختن مهريه ] به عهدم وفا نكردي و به كنيزم ستم كردي » پس ، از نيكي هاي مرد مي گيرند و به اندازة حق زن بدو مي دهند . اگر مرد نيكي نداشته باشد ، فرمان مي رسد او را به خاطر شكستن پيمان در دوزخ افكنيد1 .
كسي كه زني بگيرد و در انديشه اش قصد پرداخت مهريه نداشته باشد ، هنگام مرگ به سان زناكاران مي ميرد2 .
كسي كه به زني زيان رساند تا بدان جا كه زن گويد : « مهرم حلال ، جانم آزاد » ، پروردگار براي آن مرد به مجازاتي كمتر از آتش دوزخ راضي نخواهد شد3 .
1 . بحارالانوار 73/333 ؛ من لايحضره الفقيه 4/13 .
2 . جامع الصغير 1/455 ؛ العهود المحمديه /313 ؛ مجمع الزوائد 4/131 .
3 . بحارالانوار 76/365 ؛ مستدرك الوسائل 15/380 .

خانه ؛ چشمة آرامش
انس مي گويد : زنان مرا نزد رسول ص گرامي فرستادند تا بگويم :
اي فرستادة خدا ! مردان به بركت جهاد گوي سبقت را ربودند ؛ آيا كاري هست كه ما با آنجام آن پاداش كار جنگاوران راه خدا را دريابيم ؟
ايشان فرمودند : خانه داري شما ، [ همان ] يافتن پاداش جنگاوران راه خداست1 .
هر زني كه [ براي انجام كار خانه ] برخيزد و براي همسرش نان بپزد و گرماي آتش آزارش دهد ، آفريدگار آتش را بر او حرام كند .
مردي نزد پيامبر آمد و گفت : همسري دارم كه هرگاه وارد خانه مي شوم ، به پيشوازم مي آيد ؛ و چون بيرون مي آيم ، مرا بدرقه مي كند ؛ هر گاه غمگينم مي يابد ، به من گويد « از چه رنج مي بري ؟ اگر به خاطر درآمد است كه كسي جز تو [ = آفريدگار ] عهده دار آن است [ و تو تنها بايد تلاش كني ] ، و اگر به خاطر آن جهان است ، پروردگار بر اندوهت بيفزايد . »
حضرت فرمود : خداوند كارگزاراني دارد كه اين از آنهاست . او نيمي از پاداش شهيد را دارد2 .
1 . روضه الواعظين /376 ؛ مجمع الزوائد 4/304 ؛ مسند أبي يعلي 6/141 .
2 . مسكن الفؤاد /71 ؛ مستدرك ( حاكم ) 4/61 .
منزلت شوهر
در پايان نبرد احد ، به حمنه ، دختر جحش گفتند : برادرت كشته شد . گفت : خدايش بيامرزد . همة ما از خداييم و به سوي او باز مي گرديم .
گفتند : شوهرت كشته شد .
گفت : دريغا !
پيامبر ص با ديدن اين صحنه فرمود : مرد در دل زنش جايگاهي دارد كه چيزي با آن برابري نمي كند1 .
1 . بحارالانوار 101/73 ؛ عده الداعي /75 .
زنان برتر
بهترين زنان شما زن خوشبو [ براي شوهر ] است و زني كه آشپز خوبي باشد1 .
آيا شما را از زناني كه اهل بهشت اند آگاه كنم ؟ زن وفاداري كه فرزند بسيار آورد ؛ زود آشتي كند ؛ و همين كه بدي كرد [ به همسرش ] بگويد : دست من در دست توست [ و در اختيار توام ] ، چشم بر هم نمي گذارم مگر اين كه از من راضي شوي2 .
بهترين زنان شما كسي است كه مهريه اش كمتر است . زنان قريش برترين زنان اند ... [ زيرا ] به خردسالان خود مهربان اند و حقوق همسران خويش را رعايت مي كنند3 .
.
1 . اصول كافي 5/325 ؛ عوالي اللئالي 3/293 ؛ من لايحضره الفقيه 3/388 .
2 . سنن كبري 5/361 .
3 . صحيح بخاري 4/139 ؛ صحيح مسلم 7/182 ؛ مسند احمد 2/393 .
بدترين زنان
روزي فرمود : آيا شما را از بدترين زنان آگاه كنم ؟
گفتند : آري .
فرمود : او زني است در خاندان خويش خوار ، بر شوهر خود مسلط ، ... كينه توز است . از انجام هيچ كار زشتي فروگذار نيست . هر گاه شويش نيست ، خويش را مي آرايد . هر گاه همسرش هست ، به او تن در نمي دهد . از سخنش پيروي نمي كند و فرمانش را نمي برد . چون با او خلوت مي كند ، همانند اسب چموشي كه مانع سوار شدن مي شود ، به وي تن درنمي دهد ، پوزش همسرش را نمي پذيرد و گناهش را نمي بخشد1 .
همواره در نيايش خود مي گفت : [ خداوندگارا ! ] به تو پناه مي برم از زني كه پيش از پيري طبيعي مرا پير كند2 !
هر زني كه شوهرش را با زبانش بيازارد ، پروردگار نه انفاقش در راه خدا را مي پذيرد ، نه نماز مستحبي اش را و نه نيكي اش را ، تا شوهرش را خرسند كند ؛ و حتي اگر آن زن روزها را روزه گيرد ، و شب ها [ براي نماز ] به پا خيزد ، و برده ها آزاد كند ، ... [ باز هم ] نخستين كسي خواهد بود كه وارد دوزخ مي شود3 .
بدترين زنان شما ، زني است كم حيا ، ترشرو ، زبان دراز و بددهن4 .
بدترين زنان شما ، زني است كثيف ، لجوج و سركش5 .
هر زني كه به ناحق از همسرش قهر كند ، در رستاخيز با فرعون و هامان در ژرفاي دوزخ به سر خواهد برد ، مگر آن كه توبه كند و برگردد6 .
هر گاه زني به شوهرش بگويد : « از تو خيري نديدم » ، كارهاي نيكش نابود مي شود7 .
فتنه اي سخت را ديديد و تاب آورديد ؛ من از فتنه اي سخت تر بر شما بيم دارم كه از سوي زنان مي آيد ؛ هنگامي كه النگوي طلا به دست و پارچه هاي فاخر به بر كنند و [ شوهران ] توانگر خود را [ براي تهيه لوازم غيرضروري ] به زحمت افكنند و يا [ همسران ] بينوا را براي زحمت چيزي كه در دسترس [ توانشان ] نيست به زحمت افكنند8 .
به بانوان هشدار مي داد كه : واي بر زنان از دو چيز رنگين : طلا و جامة زيبا9 [ اي بس گران بها ] .
1 . اصول كافي 5/355 ؛ روضه الواعظين /374 ؛ مكارم الاخلاق 1/202 ؛ من لايحضره الفقيه 3/389 .
2 . اصول كافي 5/326 .
3 . بحارالانوار 73/334 ؛ ثواب الاعمال /284 .
4 . بحارالانوار 100 /240 .
5 . اصول كافي 5/326 .
6 . مكارم الاخلاق 1/202 .
7 . جامع الصغير 1/120 ؛ من لايحضره الفقيه 3/440 .
8 . جامع الصغير 1/163 .
9 . كنزالعمال 6/677 .
بهترين زنان شما زني است كه اگر خود يا همسرش خشمگين شوند ، به همسرش مي گويد : دستم در دست توست . چشمانم به خواب نمي روند مگر از من خرسند شوي2 .
هر زني كه شوهرش را در اين جهان آزار كند ، حورالعيني كه همسر آن مرد در آن جهان خواهد بود به آن زن مي گويد : خدايت بكشد ! او را اذيت نكن . او اينك نزد تو گروگان است . به زودي براي آمدن نزد ما از تو جدا مي شود3 .
مي فرمود : بهترين زنان ، زني است كه براي همسرش بهترين زن باشد .
زن كم خرج ، با بركت ترين زن است4 .
1 . مستدرك الوسائل 14/240 .
2 . بحارالانوار 100/239 ؛ مستدرك الوسائل 14/161 .
3 . مسند الشاميين 2/190 .
4 . مستدرك الوسائل 14/162 .
پاداش بزرگ !
زن هنگامي كه باردار مي شود ، تا زماني كه زايمان مي كند و تا هنگامي كه كودكش را از شير مي گيرد ، [ به خاطر رنج هايي كه مي كشد ] به سان مرزبان راه خداست ؛ پس اگر در اين فاصله چشم از جهان فرو پوشد ، پاداش شهيد را دارد


هر زني كه شوهرش را بر حج ، جهاد يا دانش پژوهي ياري كند ، پروردگار پاداشي را كه به همسر ايوب ع پيامبر داده است ، به وي خواهد داد2 .
1 . بحارالانوار 101/97 ؛ كنزالعمال 16/411 ؛ مجمع الزوائد 4/305 ؛ من لايحضره الفقيه 3/561 .
2 . مكارم الاخلاق 1/439 .


پي نوشت :
برگرفته از كتاب " نگين هستي " تاليف حسين سيدي