گرچه استفاده از قدرت، مى‏تواند ما را به هدف برساند، ولى بهره‏گيرى‏از «محبت‏» و «عشق‏» و ايجاد جاذبه و كشش قلبى، اهرمى قوى‏تر است وانگيزه‏هاى ماندگارترى ايجاد مى‏كند. در روايات نيز آمده است: «محبت ودوست داشتن برتر از ترس و بيم است.»

نوع رابطه ما با اهل بيت‏عليهم السلام، بر چه مبنايى است و بر چه مبنايى بايدباشد؟

آيا مثل رابطه ملت و حاكم و مردم و رهبر است؟

يا رابطه علمى ميان شاگرد و استاد؟

يا رابطه «محبت‏» و «مودت‏» و پيوند قلبى و درونى است، كه هم‏كارسازتر، و هم بادوامتر و ريشه‏دارتر است؟

خلل‏پذير بود هر بنا كه مى‏بينى مگر بناى محبت كه خالى از خلل است

قرآن كريم روى اين رابطه تاكيد دارد و «مودت اهل بيت‏عليهم السلام‏» را اجررسالت پيامبرصلى الله عليه وآله معرفى مى‏كند:

«قل لا اسئلكم عليه اجرا الا المودة فى القربى‏»

بگو: من بر انجام رسالت، از شما مزدى نمى‏خواهم، مگر دوستى ومحبت درباره نزديكانم.

در روايات متعددى «مودة فى القربى‏» به محبت و مودت اهل بيت وخاندان پيامبر تفسير شده است. بالاترين محبت هم محبتى است كه خدابه آن سفارش كرده باشد و صاحبان اين محبت را نيز دوست‏بدارد.

در روايات هم، مودت و ولايت، به عنوان يك «فرض الهى‏» و ملاك‏قبول اعمال و عبادات به حساب آمده است.

تولاى شما فرض خدايى است قبول و رد آن مرز جدايى است

هر آن كس را كه در دين رسول است ولايت، مهر و امضاى قبول است

ديانت‏بى شما كامل نگردد بجز با عشقتان دل، دل نگردد

اهل سنت هم طبق احاديثشان اين نكته را قبول دارند و در شعرشافعى چنين آمده است:

يا اهل بيت رسول الله حبكم فرض من الله فى القرآن انزله

كفاكم من عظيم القدر انكم من لم يصل عليكم لا صلاة له

اى خاندان پيامبر خدا! حب شما فريضه‏اى است‏خدايى كه خداوند درقرآن آورده است، براى افتخار بزرگ شما همين بس كه هر كس (در نماز)بر شما صلوات و درود نفرستد، نمازش درست نيست و نماز ندارد.

از آنجا كه اين پيوند درونى، هم بيمه كننده دوستدار اهل بيت در مقابل‏انحرافها و لغزشهاست، هم هدايتگر امت‏به سرچشمه زلال دين است،رسول خداصلى الله عليه وآله فرموده است كه مردم را دوستدار اهل بيت‏بار آوريد و برمبناى اين محبت، تربيت كنيد:

«ادبوا اولادكم على حبى و حب اهل بيتى والقرآن‏».

فرزندانتان را با محبت من و محبت‏خاندان من و محبت قرآن تربيت وتاديب كنيد.

امام صادق‏عليه السلام نيز فرموده است:

«رحم الله عبدا حببنا الى الناس ولم يبغضنا اليهم‏».

خدا رحمت كند كسى را كه ما را محبوب مردم سازد و ما را در نظر مردم‏مبغوض و منفور نسازد.

نيز از سخنان آن حضرت در توصيه به شيعه است:

«احبونا الى الناس و لا تبغضونا اليهم، جروا الينا كل مودة‏وادفعوا عنا كل قبيح‏».

ما را در نظر مردم محبوب سازيد و در نظرشان ما را منفور نگردانيد، هرمودت و دوستى را به طرف ما بكشيد و هر زشتى را از ما دور سازيد.

هر چه محبت و دلباختگى و ارتباط قلبى بيشتر باشد، تبعيت وهمرنگى وهمراهى و همدلى هم بيشتر خواهد شد.نقش عشق و محبت در ايجاد همسانى و همفكرى و همراهى و هم سويى بسيار عظيم است ومردم پيوسته از چهره‏هاى محبوبشان الگو و سرمشق مى‏گيرند. ايمان‏عاطفى به رهبرى حتى در اطاعت‏سياسى و اجتماعى هم تاثير مى‏گذارد و زمينه‏ساز تبعيتى عاشقانه مى‏شود، نه صرفا تشكيلاتى و رسمى.

از اين رو، ارتباط شيعه با اهل بيت را علاوه بر جنبه هاى اعتقادى برمبناى علمى و احاديث و منابع دينى، بايد عاطفى و روحى و احساسى قرارداد و«آگاهى عقلى»را با «عاطفه قلبى»در هم آميخت و عقل و عشق رابا هم پيوند زد.همچنانكه در آموزش هم، اگر معلم، بيش از رابطه علمى،رابطه قلبى و زمزمه محبت و مودت باشد «جمعه به مكتب آورد طفل گريزپاى را»، در ارتباطهاى ولايى با ائمه نيز دل، قلمرو فرمانروايى آنان‏مى‏گردد.

در اين صورت، ميان «شناخت‏»،«عشق‏» و «پيروى‏»، رابطه‏اى‏مستحكم پديد مى‏آيد و «معرفت‏»، محبت مى‏آورد و محبت، «ولايت وتبعيت‏». در حديثى رسول اكرم‏صلى الله عليه وآله به اين سه عنصر و نقش آن در سعادت‏ انسان اشاره فرموده است:

«معرفة آل محمد برائة من‏النار و حب آل محمد جواز على‏الصراط والولاية لآل محمد امان من العذاب‏».

معرفت و شناخت آل محمد، برائت و نجات از دوزخ است و «محبت‏» آل‏محمد، جواز عبور از صراط است و «ولايت‏» نسبت‏به آل محمد، امان ازعذاب است.

اين رابطه را مى‏توان چنين ترسيم كرد:     معرفت محبت اطاعت.

در حديث امام صادق‏عليه السلام نيز آمده است:

«الحب فرع المعرفة‏».     محبت، فرع و شاخه شناخت است.

در سيره پيامبر اكرم نيز آمده است كه هر كس با او از روى معرفت وشناخت، رفاقت و نشست و برخاست مى‏كرد، محبت او در دلش مى‏افتاد.

اين نشان‏دهنده تاثير معرفت در پيدايش محبت است.

ايجاد محبت و عشق را بايد از مراحل ساده و بسيط و عاطفى شروع‏كرد و در مراحل بعدى با بصيرت و ناخت‏بيشتر، آن را تعميق داد، تا آنجاكه «حب‏»، جزء سرشت انسان گردد و «محبت اهل بيت‏»، جزء دين يك‏مسلمان و شيعه درآيد، امام صادق‏عليه السلام فرمود: «هل الدين الاالحب‏»؟ آيا دين جز محبت است؟ و امام باقرعليه السلام فرمود:

«الدين هوالحب والحب هوالدين‏».

دين همان محبت است و محبت همان دين است.

روشن است كه محبت راستين به عمل و تبعيت هم مى‏انجامد و ازعصيان و تخلف دور مى‏سازد.

براى اين كار، بايد زمينه‏هاى روحى و آمادگى‏هاى قبلى افراد را در نظرگرفت، وگرنه محبت اهل بيت‏به دلهاى غير مستعد و غير آماده ‏نمى‏چسبد،آنچنان كه كاشى به ديوار كاهگلى نمى‏چسبد. گاهى هم بايدموانع را زدود، همچنانكه در لحيم‏كارى، ابتدا با سنباده و مواد ديگر، چربيها، آلودگيها و جرمها را از محل مى‏زدايند، تا لحيم، بچسبد و جوش‏بخورد.

بي شك برزگداشت ياد كساني كه الفباي محبت را بر تخته سياه عالم نقش مي زنند تا به مهر و مهر ورزي جهان رنگ روشني گيرد و كلاغ جهل جايش را به بلبل دانش دهد ، كاريست سترگ.

من هم به نوبه خود ياد و نام تمام كساني كه جهت اعتلاي دانش و بينش فرزندان زادگاهم تلاش كردند از آن ملاهاي مكتبي تا آموزگاري كه با افروختن فانوس درس و دانش آموزي، پايه گذار اولين سواد آموزي دولتي در كوخرد شد تا معلمان برومند امروز كه از همين كهن ديار براي رهنمود فرزندان امروزي برخاسته اند ، گرامي مي دارم و بد نمي بينم كه توجه ارباب علم و ادب و دست اندر كاران تعليم و تربيت و خانواده هاي محترم كوخردي را به نكته مهمي جلب نمايم:

    از نخستين روزهايي كه تلنگر دانش نوين و علم آموزي امروزي در كوخرد زده شد ، سال هاي زيادي نمي گذرد. سال هايي كه نخستين روزهايش مطمئناً در خاطر پدران و مادران يا حتي برادران و خواهران ما مانده است. آيا به جا نيست براي برآورد بهترين سال هاي بهره وري ، سال هايي كه جوانان و نوجوانان موفقي را در خود پروانده اند انديشه كنيم تا براي بهره وري سال هاي در پيش، به نتيجه مطلوبي دست يابيم؟ ببينيم موفق ترين دانش آموزان دختر يا پسر در طي چه دوراني درس خوانده اند؟ موثرترين معلمانشان چه كساني بوده اند؟ انگيزه ايجاد شده براي ادامه تحصيل به چه عوامل بستگي داشته است؟

 من افرادي را سراغ دارم كه مشقت و رنج دوري از خانواده را تحمل كرده اند و در همان سال هاي آغازين دبيرستان در بدترين شرايط حتي بدون پنكه و كولر در بستك و بندر لنگه و بندر خمير درس خوانده اند و الان جزو موفق ترين و اثر گذارترين افراد اين كوخرد خودمان هستند. بي پرده بگويم كه ما فرزندانمان را به تن پروري عادت داده ايم. بچه هاي ما الگوي مناسب براي تلاش كردن ندارند. صدا و سيما كه به جز فيلم هاي اكشن و احساس برانگيز و عاطفه تحريك كن چيز ديگري ندارد.(شايد به همين دليل بعضي ها با ظهور اولين نشانه هاي بلوغ به فكر همسر يابي از طريق تلفن مي افتند!) پدر و مادر به اميد مدرسه نشسته است. مدرسه انتظار دارد كه دانش آموز با حداقل پايه اي از خانه اول به خانه دوم بيايد. مدرسه اولياء را دعوت مي كند. ولي نمي آيند و الا آخر....

نقش محبت درفرآیند یاددهی ویادگیری:

مي توان گفت ، هيچ ويژگي و مهارتي وجود ندارد که بچه‌ها براي پيشرفت در مدرسه به آن نياز نداشته باشند. برخي از اين ويژگي‌ها و مهارت‌ها عبارتند از : بهداشت خوب و سلامت جسماني ، بلوغ فکري و اجتماعي ، مهارت هاي زباني ، توانايي حل مسأله ، تفکر خلاق ، و اطلاعات عمومي درباره جهان .

در حالي که به فرزند خود کمک مي‌کنيد در هر يک از زمينه هاي ياد شده پيشرفت کند ، به خاطر داشته باشيد که :

 ميزان پيشرفت بچه‌ها متفاوت است.

 بعضي بچه‌ها در بعضي زمينه‌ها قوي ترند.

همچنين به خاطر داشته باشيد که آماده شدن براي مدرسه ، تا حدي به انتظارات مدرسه مورد نظر از دانش آموز بستگي دارد. ممکن است مدرسه اي بخواهد ، کودک در گوشه اي ساکت بنشيند و الفبا بياموزد و مدرسه ديگري انتظار داشته باشد ، دانش آموز با بچه هاي ديگر پيش برود.

به نظر مي‌رسد ، بچه هايي که مي‌توانند خود را با انتظارات مدرسه وفق دهند ، ازآمادگي بهتري برخوردارند. ممکن است شما دوست داشته باشيد از مدرسه فرزند خود ديدن کنيد و از انتظارات مدير و معلمان مدرسه اطلاع يابيد. و درباره اختلافات نظر خود با آن‌ها به بحث بپردازيد. هر چند مدرسه‌ها در برنامه هاي خود اولويت هاي متفاوتي دارند ، اما بسياري از مربيان درباره عواملي که در موفقيت دانش آموزان نقش به سزايي دارند ، هم عقيده اند

آيات قرآن مجيد و روايات ائمه معصومين قدس سرهما پيرامون اين موضوع كه قيامت و صحنه محشر علاوه بر اين كه جايگاه اقامه عدل الهى و عذاب و عقاب كافران و ظالمان و ستمگران و . . . است كانون پر مهر و محبت حضرت حق مى‏باشد ، به اندازه‏اى كه با شرح و تفسير آن كتاب‏ها نگاشته مى‏شود كه به روايتى شگفت پيرامون اين حقيقت با عظمت به عنوان جلوه‏اى از مهرورزى و رحمت حضرت حق در قيامت اشاره مى‏شود              
بايد توجه نمود كه در اين گونه روايات عدد جايى ندارد و منظور از بيان آن در آيات و روايات يا اشاره به كثرت و وسعت حقيقت است و يا نزديك كردن مطلب به فهم عموم مردم است .

رسول خدا صلي الله عليه و آله مى‏فرمايد :

 إنَّ اللّه‏َ تَعالى خَلَقَ مِائَةَ يَومَ خَلَقَ السَّماواتِ وَالاْءَرْضَ كُلٌّ رَحْمَةٍ مِنها طِباقُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالاْءَرْضِ فَأَهْبَطَ رَحمَةً مِنها إلَى الاْءَرْضِ فَبِهَا تَرَاحَمَ الخَلْقُ وَبِهَا تَعْطِفُ الوالِدَةُ عَلى وَلَدِهَا وَبِهَا تَشْرَبُ الطَّيْرُ والوُحُوشُ مِنْ الْماءِ وَبِها تَعِيشُ الخَلائِقُ

خدا روز آفرينش آسمان‏ها و زمين ، صد رشته مهر و رحمت پديد آورد ، هر رشته مهر و رحمتى از آن صد رحمت ، برابر فضاى ميان آسمان و زمين است ، يك رشته از آن صد رشته را به زمين فرود آورد ، همه مخلوقات به وسيله آن به يكديگر مهر مى‏ورزند ، هر مادرى به وسيله آن به فرزندش مهربانى مى‏كند ، پرندگان و وحوش در سايه آن آب مى‏نوشند و همه خلايق به كمك آن زندگى مى‏كنند .

و درباره نود و نه رشته ديگر آن مى‏فرمايد :

 إنَّ اللّه‏َ تَعالى خَلَقَ مائَةً رَحْمَةٍ فَرَحْمَةٌ بَيْنَ خَلْقِهِ يَتَراحَمُونَ بِها وادَّخَرَ لاِءَولِيائهِ تِسْعَةً وَتِسعِينَ.

گلداني را بر داريد و در آن دانه اي بكاريد ، ديري نمي پايد كه بذر رشد مي كند و از دل خاك سر بر مي آورد . اكنون روي گلدان سرپوش تيره اي بگذاريد كه مانع رسيدن نور و هوا به بوته گل مي شود ديري نمي پايد كه بوته گل پژمرده شده و از بين مي رود . محبت نيز چون بذري است كه درفضاي خاص رشد مي كند و تباه شدن اين فضا به از بين رفتن اين محيط مي انجامد . اعتماد متقابل ميان افراد فضاي طبيعي رشد و شكوفايي محبت ميان آنها مي باشد و به محض آن كه « بدگماني وسوءظن » ميان آنها راه يابد محبت به كينه و دشمني مي گرايد و روابط به تيرگي مي انجامد . اينجاست كه ما وظيفه داريم در جوامع ايماني به پرداختن دايمي به پاك كردن فضا و ضدعفوني كردن روابط از طريق خوش گماني و اعتماد متقابل .

وقتي اسلام از ما مي خواهد كه با مردم رابطه بر قرار كنيم انتظار ندارد كه اين روابط گذرا باشد . بلكه اسلام خواهان آن است كه اين روابط انساني پاك و مقدس دائمي و هميشگي باشد لذا در قران كريم تاكيد مي ورزد كه بد گماني به از هم گسيختگي و شكست و نابودي مي انجامد آنجا كه مي فرمايد : بسيار گمان بد برديد و مردمي در خور قهر و هلاك بوديد.¹

يعني زماني كه سوء ظن و بد گماني در ميان مردمي ايجاد شود بزودي شكست و فرومايگي و فروپاشي دامن گيرشان خواهد شد . بر اين اساس اسلام دستور داده است كه چنانچه از دوست ما عملي سرزد كه به نظر ما ناشايست مي آمد آن را حمل به خوبي كنيم . اسلام همچنان به ما فرمان داده است كه سخن بد گويان و تبليغات غرض ورزان را در حق برادر مومن خويش باور نكنيم و در يك كلمه : به اسلحه ناتوانان كه همه پيامبران و مردان شايسته در معرض آن بوده اند يعني سلاح بدگويي و تبليغات اعتنايي نورزيم .

اصولا اين شيطان است كه بذر بدگماني را در دل انسان مي افشاند و روابط بين آنان را به دشمني وكينه مبدل مي سازد .

امام سجاد ( عليه السلام ) مي فرمايد: مومن برادرمومن است اورا دشنام نمي دهد،نااميدش نمي كندوبه وي گمان بدنمي برد. ²

اين رهنمودها به منظورآن است كه ميان مردم اعتماد رواج يابد و رشته هاي ميان آنان با يكديگر مستحكم شود تا در نتيجه به صورت جامعه اي همبسته ومتحد و در برابر دشمنان شكست ناپذير در آيند .

دريك كلمه مي توان گفت فضاي سالم ومناسب براي ايجاد يك ارتباط سالم با ديگران وجذب كردن آنان « حسن ظن » است .

پس برماست كه اين فضا را گسترش دهيم و همواره اين شعار را سرلوحه زندگي خويش قراردهيم :

« نه بد گماني مطلق ، نه اعتماد صد درصد ، بلكه خوش گماني هميشه »³

يعني نبايد سراسر وجود انسان را بدگماني پركند بلكه با خوش گماني به مردم مي تواند محبت آنان را بدست آورد . 

امام علي (عليه السلام) مي فرمايند:هركس درحال شك و ترديد به سرببرد با اولين قدمهاي شياطين لگدكوب مي شود.⁴

در جاي ديگر حضرت مي فرمايند : هر چه محبت داري نثار برادرت كن اما همه اطمينانت را نه ، تا مي تواني او را ياري رسان اما همه اسرارت را در اختيار او نگذار كه اگر چنين كردي حق حكمت و وظيفه دوست بميرد .⁵

منظور از حكمت در دوستي در كلام حضرت اين است كه به مردم اعتماد مطلق نكنيم اما آنان را كاملا ياري رسانيم در چنين صورتي است كه به حكمت دوستي وفادار و با دوستان نيز صادق بوده ايم .

اما گاه ديده مي شود برخي افراد آنچنان سرد و بي عاطفه هستند كه در بر خورد با ديگران از ابراز هرگونه احساسي خود داري مي كنند و خود را پشت ديوارهاي بي اعتمادي مخفي مي دارند و بالعكس عده اي هم وجود دارند كه به محض رو به روشدن با ديگران و در همان ابتدا به بيان ديد گاهها و احساسات خود مي پردازند حتي خصوصي ترين مسائل خود را با ديگران در ميان مي گذارند. بنابراين افرادي كه در اعتماد به ديگران افراط و تفريط مي كنند در برقراري رابطه با ديگران و حفظ آن دچار مشكل هستند.

وفاي به عهد بزرگترين وسيله محبوبيت:

پاي بندي به عهد وپيمان يك اصل جهاني است و از امهات فضايل به شمار مي رود. تمام افراد بشر از هر قاره و اقليمي كه باشند به اين اصل ريشه دار و عميق وفاي به عهد عنايت خاصي دارند و عهد شكني را خيانت و رعايت عهد وپيمان را فضيلت مي شمارند . اين كشش فطري از اعماق ذات انسان نشات يافته و به صورت يك فرهنگ بين المللي در ميان همه انسانها حكومت  دارد .

پيمان شكني علاوه بر زيان فردي ، زيان اجتماعي نيز دارد . زيان فردي اش اين است كه خشم خدا را براي پيمان شكن در بردارد و او را از رحمت حق دور مي كند . و از نظر اجتماعي پيمان شكن در چشم مردم بي ارزش و از احترام  او كاسته مي شود . پيمان شكني موجب سلب اعتماد نسبت به يكديگر شده و ايجاد آرامش در بين روابط احتماعي را به دنبال دارد  و انسان پيمان شكن هيچ جايگاه ارزشي در بين مردم ندارد . چرا كه اعتماد همچون شيشه اي است كه اگر شكسته شود  ديگر نمي توان آن را به شكل اول در آورد  و خلف وعده ، اعتماد لازم براي ارتباط سالم بين افراد را از بين مي برد .⁶

اما انسانهايي كه به عهد وپيمان هاي خود وفادار بوده و براي عهدي كه با ديگران بسته اند ارزش قائل هستند در ميان مردم اعتماد لازم  براي ارتباط سالم با ديگران ايجاد كرده و در پي آن ارزش و احترام لازم را كسب كرده و همه را متوجه خود ساخته و اينچنين محبوبيت لازم را كسب مي كنند .

درآيات وروايات وفاي به عهد يكي ازصفات الهي است كه انسان باايمان خودرامتصف به اين صفت مي كندچنانكه ميفرمايند:

« اِنَّ الله لا يخلفُ الميعاد ، خداوند خلف وعده نمي كند »⁷

« والذينَ هم لا ماناتهم و عهدهم راعون ، مومنان امانت ها وعهد خود را رعايت مي كنند »⁸

امام علي( عليه السلام ) مي فرمايند : منت نهادن پاداش نيكو كاري را از بين مي برد و كاري را بزرگ شمردن نور حق را خاموش می گرداند و خلف وعده كردن خشم خدا و مردم را بر مي انگيزاند كه خداي بزرگ فرمود : دشمن بزرگ نزد خدا آن است كه بگويد و عمل نكند .⁹

و در جاي ديگر حضرت مي فرمايند : سبب الفت ، وفاي به عهد است .¹⁰

و نيز مي فرمايند: كسي كه به خوبي وفاي به عهد كند . شايسته بر گزيدن است.¹¹

صله رحم ( ديد وبازديد ):

صله رحم و ديدار كردن با دوستان را مي توان به ميخي تشبيه كرد كه براي نصب يك تابلو بكار مي رود و هر چه بيشتر فرو رود موجب خلوص بيشتر دوستي مي گردد و از استواري بيشتري برخوردار مي شود . از همين رو گفته شده است كه :

« از دل برود هر آن كه از ديده برفت »

بنابراين مي توان گفت كه صله رحم و ديدار كردن با دوستان و آشنايان دو فايده مهم در بردارد كه عبارتند از :

ثواب:

احاديث و روايات زيادي در مورد ثواب صله رحم در گفتار ائمه اطهار ( عليه السلام) بيان شده است و آثار و نتايج فراواني را براي انجام اين دستور الهي بيان كرده اند و در رساله هاي حقوقي يكي از حقوق مسلمين بر شمرده اند .

امام باقر( عليه السلام ) مي فرمايند : صله ارحام اعمال را تزكيه ، اموال را زياد ، بلاها را رفع و حساب را آسان مي كند و اجل را به تاخير مي اندازد .¹²

امام صادق ( عليه السلام ) مي فرمايند : چيزي جز صله رحم سراغ نداريم كه عمر را زياد كند تا جايي كه كسي كه عمرش فقط سه سال است ولي با خويشاوندان رابطه بسيار دارد خدا سي سال به عمرش مي افزايد و آن را سي و سه سال مي كند و كسي كه عمرش سي و سه سال است ولي با خويشاوندان قطع رابطه مي كند خدا سي سال از عمرش مي كاهد و آن را سه سال مي كند.¹³

فايده فكري ، اجتماعي وسياسي :

هنگامي كه به ديدار دوستان و آشنايان مي رويم خواه ناخواه مسايلي را با وي مطرح مي كنيم و بدین ترتيب ، افكارمان را با او درهم مي آميزيم و آراء مختلف را با او مبادله مي كنيم ، اين عمل موجب مي شود كه به او نزديك شده مشكلات و مسايل او را به خوبي بدانيم و در پي حل مشكلات او برآييم . بنابراين رابطه اي صميمانه و دوستانه برقرار شده و او وقتي مي بيند ما با او احساس همدردي و همدلي مي كنيم، به سوي ما جذب شده و از ما چهره اي مثبت براي او ايجاد شده و محبوب او واقع مي شويم .

حضرت علي (عليه السلام ) دراين باره مي فرمايند : داشتن رابطه درست و متعادل و ديد وبازديد وصله رحم باعث استواري دوستيها و ايجاد محبت قلبي مي شود زيرا دوست با ديدار دوست آرامش مي يابد و همين « آرامش » جاي «غم» را مي گيرد و آن را فراموش مي كند .¹⁴

ممكن است اين سوال پيش آيد كه گاهي براي ديدار دوستان مناسبتي وجود ندارد ، در اين هنگام چه بايد كرد ؟ پاسخ اين سوال آن است كه از نظر اسلامي ما براي ديدار و پيوند و انجام صله رحم نيازمند مناسبت نيستيم و همين ديدار خود ، مناسبت است و همين بس كه ما و آنها هردو مومن و انسانيم و بايد با برادران و همنوعان خود ديدار داشته باشيم .

امام جعفرصادق « عليه السلام » مي فرمايند : به ديدار يكديگر برويد كه ديدارتان موجب زنده كردن قلبهايتان است و سخن گفتن موجب نرمي شما نسبت به يكديگر است و اگر چنين شيوه اي را درپيش گيريد هدايت و نجات مي يابيد و اگر از آن روي برتابيد مرتكب ظلم شده ايد و هلاك مي گرديد پس اين شيوه را در پيش گيريد كه در اين صورت نجاتتان بر عهده من است .¹⁵

بنا براين از ديگاه اسلام ديد و بازديد يكي از وسائل محبوبيت است چرا كه اين عمل يكي ازبزرگترين نشانه هاي علاقه واقعي به يكديگر مي باشد . مردي كه نمي تواند در مفارقت دوستان و برادران خود صبر كند و هر چه زودتر مايل است خود را به ملاقات آنان موفق سازد حقيقتا قلبي مملو ازعلاقه و يگانگي دارد قطعا اين چنين كسي را مردم دوست دارند و او را يك مرد وظيفه شناس و مودب مي شناسند. پس بر هرفردي كه مي خواهد پروردگار از او خشنود و مردم او را كاملا دوست بدارند لازم است به اين دستور اسلامي به خوبي عمل نمايد چرا كه سستي وتنبلي در اجراي اين امورالهي رشته دوستي را قطع كرده و به همان اندازه اتحاد يگانگي اسلامي را از هم گسيخته مي سازد .

حضرت علي (عليه السلام ) مي فرمايند : ترك مراوده و تعهدات دوستي با رفيقي وصديقي باعث قطع علاقه و دوستي خواهد شد . ¹⁶

پيامبراكرم (صلي الله عليه و اله) مي فرمايند: ازدوست و رفيق خود با صورتي باز ديدن نما تا علاقه او را نسبت به خود افزون گرداني . ¹⁷

گردآوری : دهقانی

منابع:

1- سوره فتح- آيه 12

2- علامه مجلسي- محمد باقر- بحارالانوار- ج 7 ص 197

3- مدرسي- سيدهادي- دوستي ودوستان- ص 243

4- ورام بن ابي فراس- ابوالحسين- مجموعه ورام- ص 116

5- مدرسي- سيدهادي- دوستي ودوستان- ص 234

6- فکري- جعفر- مقاله وفاي به عهد در اسلام- مجله با معرف اسلامي اشنا شويم- شماره 45 - سال 19 - 1379 - ص 7

7- سوره رعد - آيه 31

8- سوره مومنون- آيه 8

9- دشتي- محمد- نهج البلاغه- نامه 53 / فراز 147

10- مدرسي- سيدهادي- دوستي و دوستان- ص 431

11- تميمي امدي- عبدالواحه- ترجمه مصطفي درايتي- ص 600

12- شبر- سيدعبدالله- اخلاق- ص 194

13- همان- ص 193

14- تميمي امدي- عبدالواحه- غررالحكم ودررالكلم- ترجمه محمد علي انصاري- شماره 5852

15- كليني- محمدبن يعقوب- اصول كافي- ج 2 - ص 186

16- ابطحي خراساني- سيدحسن- اتحاد دوستي در اسلام - انتشارات طباطبايي- رجب المرجب 1382 - ص 259

17- همان- ص 260